www.astraldynamics.pl - portal - forum
poniedziałek, 16 grudnia 2019
» Strona główna   » Działy   » Odsyłacze   » Do pobrania   » Czat   » Szukaj  
Newsletter

E-mail:





Losowy cytat:

Człowiek powinien robić coś największego na co go stać.

» Andrzej Glas



Rozdział 10 - Jak radzić sobie z problemami?
Jesteś w: Działy » Medytacja » Medytacja Vipassana w prostych słowach - Henepola Gunaratana

Rozdział 10

Jak radzić sobie z problemami?

Medytując, napotkasz problemy, jak każdy. Przybierają one różnoraką postać, a jedyne, czego możesz być pewien, to to, że się pojawią. Cała sztuka w tym, aby radząc sobie z nimi, przyjąć odpowiednią postawę. Trudności to nieodłączna część twojej praktyki. Nie należy ich unikać. Należy je wykorzystać. Dostarczają nam nieocenionej okazji do nauki.

Powodem, dla którego tkwimy w marazmie, jest to, że nieustannie uciekamy od swoich problemów i gonimy za przyjemnościami. Medytacja dostarcza nam sytuacji laboratoryjnej, w której możemy zbadać ten syndrom i odkryć sposoby radzenia sobie z nim. Różne przeszkody i problemy powstające podczas medytacji są wodą na nasz młyn. Są materiałem, z którym pracujemy. Nie ma przyjemności bez odrobiny bólu. Nie ma bólu bez odrobiny przyjemności. Życie składa się z radości i smutków, które idą ręka w rękę. Medytacja nie jest wyjątkiem. Będą dobre i złe chwile, ekstaza i lęk.

Nie bądź więc zaskoczony, jeśli poczujesz się, jakby był przed tobą mur. Nie myśl, że jesteś wyjątkiem. Każdy doświadczony medytujący natknął się na swój własny mur. Mury ciągle się pojawiają. Spodziewaj się ich i bądź przygotowany. Twoja umiejętność radzenia sobie z kłopotami zależy od twojej postawy. Jeśli nauczysz się traktować te przeszkody jak sposobność, szansę, by poczynić postępy w praktyce, tak się stanie. Umiejętność radzenia sobie z tym, co pojawia się podczas medytacji, przeniesie się na resztę naszego życia i pozwoli doprowadzić do porządku wszystkie sprawy, które cię martwią. Jeśli podczas medytacji będziesz próbował unikać wszystkiego, co nieprzyjemne, to tylko wzmocnisz nawyk, który sprawia, że życie czasami jest nie do zniesienia.

Ważne jest, by nauczyć się stawać twarzą w twarz z mniej przyjemnymi aspektami życia. Naszym zadaniem podczas medytacji jest nauczyć się być cierpliwym wobec siebie, patrzeć na siebie obiektywnie, razem z naszymi smutkami i wadami. Musimy nauczyć się być mili dla samych siebie. Na dłuższą metę, unikanie nieprzyjemnych rzeczy to coś, co nam szkodzi. Paradoksalnie, uprzejmość pociąga za sobą konieczność konfrontacji z tym, co nieprzyjemne. Jednym z popularnych sposobów radzenia sobie z trudnościami jest autosugestia: kiedy pojawia się coś przykrego, możesz przekonać siebie, że jest to przyjemne. Taktyka Buddy jest dokładnie odwrotna. Nauki Buddy wzywają nas do tego, by raczej zbadać to, niż ukrywać bądź maskować. Buddyzm radzi, by nie wmawiać sobie uczuć, których w nas nie ma, lub unikać tych, które są. Jeśli jesteś nieszczęśliwy, to jesteś nieszczęśliwy; taka jest rzeczywistość, właśnie to się dzieje, staw temu czoło. Popatrz temu prosto w oczy, bez uchylania się. Kiedy jest ci ciężko, przypatrz się trudnościom, obserwuj uważnie, co jest w nich trudnego, zbadaj to zjawisko i naucz się, jak działa. Sposobem na wyrwanie się z pułapki jest poznanie samej pułapki, tego, jak jest zbudowana. Zrobisz to, rozbierając ją kawałek po kawałku. Jeśli rozłożysz ją na kawałki, nie możesz się w nią złapać. Dzięki temu uzyskasz wolność.

To bardzo ważna kwestia, ale jeden z najmniej rozumianych aspektów filozofii buddyjskiej. Ci, którzy zapoznali się z buddyzmem jedynie powierzchownie, mogą wyciągnąć pochopny wniosek, że to zbiór pesymistycznych nauk, ciągle odwołujących się do nieprzyjemnych rzeczy, takich jak cierpienie, zawsze wzywających nas do tego, byśmy skonfrontowali się z rzeczywistością, w której istnieje ból, śmierć i choroba. Buddyjscy myśliciele nie uważają siebie za pesymistów - w rzeczywistości jest wprost przeciwnie. Ból istnieje; nie da się go całkowicie wyeliminować. Nauka, jak sobie z nim radzić, nie jest pesymizmem, ale bardzo pragmatyczną formą optymizmu. Jak poradziłbyś sobie ze śmiercią współmałżonka? Jak czułbyś się, gdybyś jutro stracił matkę, siostrę lub najbliższego przyjaciela? Przypuśćmy, że tego samego dnia straciłbyś pracę, oszczędności i władzę w rękach; czy potrafiłbyś pogodzić się z tym, że spędzisz resztę życia na wózku inwalidzkim? Jak poradzisz sobie z bólem w przypadku nieuleczalnego raka, jeśli okaże się, że na niego chorujesz? Jak poradzisz sobie z perspektywą zbliżającej się śmierci? Być może unikniesz większości tych nieszczęść, ale na pewno nie wszystkich. Większość z nas traci przyjaciół i krewnych w którymś momencie naszego życia; każdy z nas choruje od czasu do czasu; a z pewnością któregoś dnia umrzesz. Możesz cierpieć z tego powodu lub możesz stanąć z tym twarzą w twarz - wybór należy do ciebie.

Bólu nie da się uniknąć, ale cierpienia tak. Ból i cierpienie to dwa różne zwierzęta. Jeśli w obecnym stanie umysłu dotkną cię jakieś tragedie, będziesz cierpiał. Wzorce nawyków, które obecnie kontrolują twój umysł, zamkną cię w tym cierpieniu i nie będzie ucieczki. Czas poświęcony uczeniu się alternatywnych wzorców zachowań to czas dobrze wykorzystany. Większość ludzi poświęca całą swoją energię, poszukując sposobów zintensyfikowania przyjemności i zmniejszenia cierpienia. Buddyzm nie każe zupełnie tego zaprzestać. Pieniądze i poczucie bezpieczeństwa są w porządku. Bólu należy unikać, jeśli to tylko możliwe. Nikt nie każe rozdać ci wszystkiego, co posiadasz, i umartwiać się, ale buddyzm zaleca, by poświęcić trochę czasu i energii na naukę, jak radzić sobie z tym, co nieprzyjemne, bowiem bólu nie da się uniknąć całkowicie.

Kiedy widzisz ciężarówkę pędzącą wprost na ciebie, uskocz w bok. Ale trochę czasu poświęć również na medytację. Nauka, jak radzić sobie z niepokojem, to jedyny sposób, by przygotować się na spotkanie z ciężarówką, której nie dostrzegłeś.

Podczas praktyki pojawiają się problemy. Niektóre z nich będą natury fizycznej, inne emocjonalnej, a jeszcze inne będą wynikać z niewłaściwego podejścia. Z każdym można sobie poradzić i na każdy jest jakiś sposób. Wszystkie stanowią sposobność, by się uwolnić.

Problem 1


Ból fizyczny

Nikt nie lubi bólu, choć każdy go czasem doświadcza. To jedno z doświadczeń życiowych i z pewnością pojawi się podczas medytacji w takiej czy innej formie. Radzenie sobie z bólem to proces przebiegający w dwóch etapach. Najpierw pozbądź się go, jeśli to możliwe, lub na tyle, na ile to możliwe. Następnie, jeśli nie ustaje, wykorzystaj go jako przedmiot medytacji.

Pierwszy krok to radzić sobie z nim na poziomie fizycznym. Być może jest oznaką takiej czy innej choroby, bólu głowy, gorączki, siniaków lub czegokolwiek innego. W takim przypadku, zanim zasiądziesz do medytacji, zastosuj tradycyjną kurację medyczną: weź leki, zastosuj maść lub coś, co zwykle stosujesz. Ponadto, istnieje ból charakterystyczny dla pozycji siedzącej. Jeśli nigdy nie siedzisz długo na podłodze ze skrzyżowanymi nogami, to najpierw będziesz musiał się do tego przystosować. Niewygoda do pewnego stopnia jest nieunikniona. W zależności od tego, gdzie odczuwasz ból, można zastosować różne środki. Jeśli bolą cię nogi lub kolana, sprawdź spodnie. Jeśli są za ciasne lub uszyte z grubego materiału, mogą przeszkadzać. Przebierz się. Sprawdź również poduszkę. Powinna mieć po ściśnięciu około 8 cm grubości. Jeśli boli cię okolica talii, poluźnij pasek. Rozluźnij gumkę lub odepnij guzik w pasie, w razie potrzeby. Jeśli boli cię dolna część pleców, to prawdopodobne siedzisz w niewłaściwej pozycji. Garbienie się nigdy nie jest wygodne, wyprostuj się. Nie usztywniaj się ani nie spinaj, ale siedź z wyprostowanym kręgosłupem. Ból szyi lub górnej części kręgosłupa ma kilka przyczyn. Pierwsza z nich to niewłaściwe ułożenie rąk. Ręce powinny spoczywać wygodnie na udach. Nie przyciągaj ich do talii. Rozluźnij ramiona i mięśnie szyi. Nie pozwól, by głowa opadała do przodu. Trzymaj ją prosto, w jednej linii z kręgosłupem.

Pomimo zastosowania powyższych porad, ból wciąż może się utrzymywać. W takim wypadku zrób następującą rzecz: uczyń ból przedmiotem medytacji. Nie daj się ponieść emocjom. Po prostu uważnie obserwuj ból. Kiedy stanie się uporczywy, przekonasz się, że odciąga twą uwagę od oddechu. Nie walcz. Pozwól, by uwaga skupiła się doznaniu. W pełni zanurz się w ból. Nie blokuj tego doświadczenia. Badaj to doznanie. Wyjdź poza reakcję unikania i dotrzyj do czystego doznania, które się pod nią znajduje. Odkryjesz dwie rzeczy. Pierwszą z nich jest proste doznanie - ból sam w sobie. Drugą jest twój opór wobec tego doznania. Reakcja oporu jest częściowo mentalna a częściowo fizyczna. Na część fizyczną składa się napięcie mięśni w bolącym miejscu i wokół niego. Rozluźnij te mięśnie. Zajmij się nimi stopniowo, jeden po drugim, i rozluźnij każdy całkowicie. Prawdopodobnie już sam ten krok znacznie zmniejszy ból.


Następnie zajmij się mentalną stroną oporu. Kiedy spinasz się fizycznie, spinasz się również psychicznie. Twój umysł chwyta się kurczowo doznania bólu, próbujesz odgrodzić się od niego i wyrzucić ze świadomości. Odrzucenie to niezwerbalizowana postawa typu "nie lubię tego uczucia" lub "zostaw mnie w spokoju". Jest ledwie dostrzegalna. Ale jest i możesz ją odnaleźć, jeśli naprawdę jej poszukasz. Znajdź ją i rozluźnij ją również.

Ta ostatnia część jest ledwie uchwytna. Nie ma słów, by opisać to działanie dokładnie. Najlepiej podejść do tego, używając analogii. Sprawdź, jak radzisz sobie z napiętymi mięśniami, i zrób to samo w sferze umysłowej - rozluźnij umysł w taki sam sposób, w jaki rozluźniasz ciało. Buddyzm uznaje, że ciało i umysł są ściśle ze sobą połączone. Jest to do tego stopnia prawdziwe, że wielu ludzi nie postrzega tego jak procedury składającej się z dwóch części. Dla nich rozluźnić ciało to rozluźnić umysł i na odwrót. Ci ludzie doświadczą całkowitego rozluźnienia, fizycznego i psychicznego, jako jednego procesu. Tak czy inaczej, rozluźnij się całkowicie, aż twoja świadomość zwolni przy przeszkodzie, którą sam zbudowałeś. To luka, poczucie dystansu pomiędzy jaźnią a innymi. To granica pomiędzy "ja" a "bólem". Usuń tę przeszkodę, a oddzielenie znika. Zwalniając, wypływasz na wzburzone morze doświadczeń i stapiasz się z bólem. Stajesz się bólem. Obserwujesz jego przypływy i odpływy i dzieje się coś zaskakującego. Już nie boli. Cierpienie odchodzi. Pozostaje tylko ból, doświadczenie, nic więcej. "Ja", które czuło ból, odeszło. W efekcie jest wolność od bólu.

To proces narastający. Na początku odniesiesz sukces w przypadku niewielkiego bólu. Gdy będzie silny, może ci się nie udać. Jak w przypadku większości naszych umiejętności, w miarę praktyki, będzie coraz lepiej. Im więcej praktykujesz, z tym większym bólem sobie poradzisz. Zrozum to dokładnie. Nie zalecamy tutaj masochizmu. Nie chodzi o umartwianie się.


To jest ćwiczenie w świadomości, a nie w umartwianiu się. Jeśli ból stanie się nie do zniesienia, możesz poruszyć się, ale zrób to powoli i świadomie. Obserwuj swoje ruchy. Sprawdź, jak odczuwasz ruch. Obserwuj, jak wpływa on na ból. Obserwuj, jak ból się zmniejsza. Ale mimo to postaraj się nie ruszać za wiele. Im mniej się ruszasz, tym łatwiej jest pozostać w pełni świadomym. Czasem początkujący w medytacji mówią, że trudno im pozostać uważnym, kiedy czują ból. Ta trudność wynika z nieporozumienia. Uczniowie ci postrzegają uważność jako coś odrębnego od doświadczenia bólu. Tak nie jest. Uważność nigdy nie istnieje sama z siebie. Zawsze ma jakiś obiekt, a jeden obiekt jest równie dobry jak drugi. Ból to stan umysłu. Możesz być świadomy bólu tak samo, jak jesteś świadomy oddechu.


Reguły, które omówiliśmy w rozdziale czwartym, stosują się do bólu tak samo, jak stosują się do jakiegokolwiek innego stanu umysłu. Bądź ostrożny, by ani nie przecenić, ani nie zlekceważyć tego odczucia. Nic do niego nie dodawaj, ale nie trać żadnej jego części. Nie zabrudzaj czystego doświadczenia pojęciami i obrazami lub myśleniem dyskursywnym. Utrzymuj świadomość w chwili obecnej, w bólu, tak byś nie przegapił ani jego początku, ani końca. Jeśli nie postrzegamy bólu w świetle uważności, daje on początek reakcjom emocjonalnym, takim jak lęk, niepokój lub gniew. Jeśli postrzegamy go prawidłowo, nie ma takich reakcji, pojawi się zaledwie odczucie, prosta energia. Kiedy już nauczysz się techniki radzenia sobie z bólem fizycznym, możesz używać jej do wszystkiego innego w swoim życiu. Możesz używać jej w jakiejkolwiek nieprzyjemnej sytuacji. Co skutkuje w przypadku bólu, zadziała też w przypadku niepokoju lub chronicznej depresji. Technika ta jest jedną z najbardziej użytecznych i uniwersalnych. Jest to cierpliwość.

Problem 2


Drętwienie nóg

Początkującym bardzo często drętwieją nogi podczas medytacji. Po prostu nie są oni przyzwyczajeni do postawy, w której nogi są skrzyżowane. Niektórych ludzi bardzo to niepokoi. Czują, że muszą wstać i pochodzić sobie. Niektórzy są nawet święcie przekonani, że jak krew nie będzie im dopływać do nóg to dostaną gangreny. Drętwieniem nóg nie trzeba się przejmować. Jest ono spowodowane uciskiem na nerwy, a nie brakiem krążenia. Nie możesz uszkodzić sobie nóg, medytując na siedząco. Zrelaksuj się. Kiedy zdrętwieją ci nogi podczas medytacji, po prostu uważnie obserwuj to zjawisko. Sprawdź, jak je odbierasz. Może to być troszkę niewygodne, ale nie będzie bolesne, jeśli się nie napniesz. Po prostu bądź spokojny i obserwuj. Nie ma znaczenia czy nogi ci zdrętwieją i już tak zostaną do końca medytacji. Po jakimś czasie praktyki drętwienie zacznie stopniowo zanikać. Twoje ciało po prostu przyzwyczai się do codziennej praktyki. Będziesz wówczas mógł siedzieć długo, nie czując drętwienia.

Problem 3


Dziwne odczucia

Ludzie mają różnorodne odczucia podczas medytacji. Niektórzy czują swędzenie. Innych coś szczypie lub kłuje, inni głęboko się rozluźniają, czują się lekko lub jakby unosili się na powierzchni wody. Można też mieć uczucie, że się rośnie lub kurczy, albo unosi w powietrzu. Początkujący często ekscytują się takimi doznaniami. W miarę jak się rozluźniamy, układ nerwowy po prostu zaczyna przewodzić bodźce czuciowe bardziej skutecznie. Duża ilość uprzednio zablokowanych bodźców sensorycznych zostaje odblokowana, dając początek różnego rodzaju niezwykłym doznaniom. Nie ma to szczególnego znaczenia. Jest to po prostu odczucie. Zastosuj więc tę technikę co zwykle. Obserwuj, jak pojawiają się i znikają. Nie daj się im wciągnąć.

Problem 4


Senność

Bardzo często zdarza się, że jesteśmy senni podczas medytacji. Uspokajamy się i rozluźniamy - i właśnie o to chodzi. Niestety, zwykle doświadczamy tego stanu, kiedy zasypiamy, i kojarzymy go właśnie ze snem. Zaczynasz więc "odpływać". Kiedy zauważysz, że tak się dzieje, bądź uważny wobec stanu senności. Senność ma kilka charakterystycznych cech. Działa w specyficzny sposób na proces myślowy. Zbadaj jak. Związane są z nią odczucia fizyczne. Sprawdź, gdzie w ciele ich doświadczasz.


Ciekawska świadomość, będąca przeciwieństwem senności, spowoduje, że senność zniknie. Jeśli nawet to nie pomoże, to można przypuszczać, że przyczyna tkwi w ciele. Zbadaj to i zajmij się tym. Przyczyną może być to, że tuż przed medytacją zjadłeś duży posiłek. Przed medytacją lepiej jest zjeść lekki posiłek lub odczekać godzinę po obfitym. I nie przegap także najbardziej oczywistej przyczyny. Jeśli cały dzień ciężko pracowałeś fizycznie, to oczywiście będziesz zmęczony. Podobnie będzie, jeśli poprzedniej nocy spałeś tylko kilka godzin. Zaspokój najpierw potrzeby fizyczne, potem medytuj. Nie poddawaj się senności. Pozostań przytomny i uważny, ponieważ sen i koncentracja w medytacji to dwa diametralnie odmienne doświadczenia. Wglądu nie uzyskasz poprzez sen, lecz dzięki medytacji. Jeśli jesteś bardzo śpiący, weź głęboki oddech i wstrzymaj go na tak długo, jak potrafisz. Następnie zrób powolny wydech. Weź kolejny głęboki wdech, zatrzymaj go na tak długo, jak potrafisz, i powoli wydychaj. Powtórz to ćwiczenie dopóki ciało nie rozgrzeje się, a senność nie odejdzie. Następnie powróć do normalnego oddechu.

Problem 5


Trudności z koncentracją

Wszyscy są od czasu do czasu nieuważni i nie mogą się skoncentrować. Generalnie rzecz biorąc, można sobie z tym radzić za pomocą technik przedstawionych w rozdziale o przeszkodach. Powinieneś jednak także wiedzieć, że istnieją pewne czynniki zewnętrzne sprzyjające temu zjawisku. Najlepiej temu zaradzić poprzez proste zmiany w swym rozkładzie dnia. Wyobrażenia mentalne to potężne byty. Mogą przebywać w umyśle przez długi okres czasu. Wszystkie powieści beletrystyczne bazują na tym do tego stopnia, że jeśli pisarz jest dobry, to przedstawione postacie i wyobrażenia wywierają potężny i długotrwały wpływ na umysł. Jeśli właśnie byłeś na najlepszym filmie roku, to podczas medytacji pojawi się z niego wiele obrazów. Jeśli właśnie jesteś w połowie przerażającego horroru, w twojej medytacji będzie wiele potworów. Zmień więc kolejność wydarzeń. Najpierw medytuj, potem przeczytaj książkę lub idź do kina.

Inny czynnik, który ma duży wpływ, to twój stan emocjonalny. Jeśli masz jakiś problem, niepokój przeniesie się na medytację. Staraj się rozwiązywać codzienne problemy przed medytacją, o ile to możliwe. Twoje życie stanie się łatwiejsze i nie zmarnujesz czasu poświęconego na praktykę. Ale nie stosuj tej rady jako sposobu na uniknięcie medytacji. Czasem nie da się załatwić wszystkiego przed medytacją. Medytuj mimo to. Wykorzystaj medytację do uwolnienia się od egocentrycznych postaw, które trzymają cię w potrzasku własnego ograniczonego punktu widzenia. Łatwiej będzie ci po niej rozwiązać problemy. Czasem są też takie dni, że nie wiadomo dlaczego wydaje się, iż umysł nigdy się nie uspokoi. Przypomnij sobie, jak wcześniej mówiliśmy o cyklicznej odmianie. Medytacja przebiega w cyklach. Masz dobre i złe dni.

Medytacja Vipassana to przede wszystkim ćwiczenie świadomości. Opróżnienie umysłu nie jest tak ważne, jak bycie świadomym, co umysł czyni. Jeśli jest w tobie niepokój, a ty nie możesz nic zrobić, by go zatrzymać, po prostu obserwuj. To wszystko jesteś ty. To będzie kolejny krok naprzód w podróży odkrywania siebie. Przede wszystkim zaś, nie czuj się sfrustrowany nieustannym trajkotaniem swojego umysłu. Ta paplanina jest tylko kolejną rzeczą, której trzeba być świadomym.

Problem 6


Nuda

Trudno jest wyobrazić sobie coś nudniejszego niż siedzenie nieruchomo przez godzinę, gdy wszystko, co masz do roboty, to doświadczanie, jak powietrze wpływa i wypływa przez nos. Podczas medytacji często będziesz stykał się z tym problemem. To dotyczy każdego. Nuda to stan umysłu i tak należy ją traktować. Kilka prostych rad pomoże ci radzić sobie z nią.

Taktyka A: Przywróć prawdziwą uważność

Jeśli wydaje ci się, że to okropnie nudne ciągle obserwować oddech, to możesz być pewien jednego: przestałeś obserwować go z prawdziwą uważnością. Uważność nigdy nie jest nudna. Przyjrzyj się jeszcze raz. Nie zakładaj z góry, że wiesz, czym jest oddech. Nie bądź pewien, że wszystko już widziałeś. Jeśli tak robisz, to znaczy, że konceptualizujesz ten proces. Nie obserwujesz go jako żywej rzeczywistości. Jeśli cała twoja uwaga skupiona jest na oddechu, to nigdy nie jest on nudny. Uważność patrzy na wszystko oczyma dziecka, jak na cud. Uważność postrzega każdą sekundę, jakby była ona pierwszą i jedyną sekundą we wszechświecie. Przyjrzyj się dokładnie raz jeszcze.

Taktyka B: Obserwuj stan swojego umysłu

Przyjrzyj się uważnie swojej nudzie. Czym jest nuda? Gdzie jest nuda? Jak ją odczuwasz? Z jakich części umysłu się składa? Czy wiąże się z jakimś odczuciem fizycznym? Jak wpływa na twoje myśli? Przyjrzyj się nudzie na nowo, tak jakbyś nigdy jej wcześniej nie doświadczył.

Problem 7


Lęk

Czasem podczas medytacji bez żadnego konkretnego powodu pojawia się lęk. Jest to zjawisko powszechne, mające różne przyczyny. Może to być coś, co wyparłeś ze świadomości dawno temu. Pamiętaj, myśli powstają najpierw w podświadomości. Emocjonalna zawartość myśli często przenika do świadomości jeszcze zanim wynurzy się sama myśl.

Możesz też mieć do czynienia z lękiem, którego obawiamy się wszyscy: "lęk przed nieznanym". W którymś momencie praktyki pojmiesz nagle, jak poważne jest to, co robisz. Niszczysz mur iluzji, którego zawsze używałeś, by wytłumaczyć sobie życie i aby chronić się od palącego płomienia rzeczywistości. Staniesz twarzą w twarz z ostateczną prawdą. Można się tego przestraszyć. Ale w końcu trzeba stawić temu czoła. Ruszaj przed siebie i zanurz się w to.


Trzecia możliwość: lęk, który odczuwasz, mógł powstać samoistnie. Może mieć źródło w nieprawidłowej koncentracji. Być może uruchomiłeś nieświadomy program, by "badać to, co się pojawia". Wówczas, kiedy pojawi się przerażająca fantazja, skupiasz się na niej, a ona karmi się energią twojej uwagi i rozwija się. Problem polega na tym, że wtedy uważność jest słaba. Gdyby była silnie rozwinięta, natychmiast po fakcie dostrzegłaby, że skupienie przeniosło się na coś innego, i poradziłaby sobie z tym w zwykły sposób. Bez względu na to, z czego wypływa lęk, uważność jest lekarstwem. Obserwuj pojawiające się reakcje emocjonalne i traktuj je jak to, czym są. Stań z boku i nie daj się wciągnąć, podejdź do tego, jakbyś był gapiem. A przede wszystkim nie walcz z sytuacją. Nie próbuj stłumić wspomnień, uczuć lub wyobrażeń. Po prostu usuń się na bok i pozwól, by cały ten bałagan wypłynął na powierzchnię, a następnie odpłynął. Nie może cię zranić. To tylko wspomnienie, tylko wyobrażenie. To nic innego jak lęk. Kiedy pozwolisz, by pojawił się w polu twej świadomej uwagi, nie wróci do podświadomości. Nie będzie nawiedzać cię później. Odejdzie na dobre.

Problem 8


Niepokój

Niepokój to często przykrywka dla jakichś innych, głębszych doświadczeń mających miejsce w podświadomości. My, ludzie, wspaniale potrafimy tłumić rzeczy. Zamiast skonfrontować się z nieprzyjemnymi myślami, które się pojawiają, próbujemy je zakopać, by nie musieć się nimi zajmować. Niestety zwykle nam się nie udaje, przynajmniej nie w pełni. Ukrywamy myśl, lecz energia mentalna, której używamy, by ją schować, tkwi tam nadal i wrze. Skutkiem tego jest poczucie niepokoju, które nazywamy pobudzeniem. Na niczym nie możesz się skupić. Nie jesteś na luzie. Nie możesz się rozluźnić. Kiedy taki niemiły stan pojawi się podczas medytacji, po prostu go obserwuj. Nie pozwól, by nad tobą zapanował. Nie zrywaj się i nie uciekaj. I nie walcz z nim, by odszedł. Niech będzie, gdzie jest, i obserwuj go uważnie. Wówczas to, co zostało wyparte ze świadomości, wypłynie na powierzchnię, i odkryjesz, czym się martwiłeś.

Nieprzyjemne doświadczenie, którego próbujesz uniknąć, to może być cokolwiek: poczucie winy, chciwość lub problemy. To może być lekki ból, choroba lub dopiero oznaki jej rozwoju. Cokolwiek to jest, pozwól się temu ujawnić i przyjrzyj się uważnie. Jeśli siedzisz w bezruchu i obserwujesz swój niepokój, w końcu on przeminie. Przesiedzenie niepokoju jest małym przełomem w twojej praktyce medytacyjnej. Wiele cię nauczy. Przekonasz się, że niepokój jest tak naprawdę raczej powierzchownym stanem umysłu. Jego natura jest nietrwała. Pojawia się i znika. W rzeczywistości nie ma nad tobą władzy. Możesz wynieść z tego korzyści na resztę swojego życia.

Problem 9


Gdy za bardzo się starasz

Zaawansowani medytujący przeważnie są jowialni. Posiadają najcenniejszy z ludzkich skarbów - poczucie humoru. To nie jest błyskotliwe, lecz płytkie ripostowanie, jakie słyszy się w programach typu talk show. To prawdziwe poczucie humoru. Umieją śmiać się z własnych błędów i wad, z osobistych klęsk. Początkujący medytujący często są zbyt poważni. Śmiej się więc czasem. Ważne jest, by odprężyć się podczas sesji medytacyjnej. Musisz nauczyć się płynąć z nurtem tego, co się dzieje. Nie uda ci się to, jeśli będziesz spięty i będziesz coś robił na siłę, podchodząc do wszystkiego bardzo, bardzo poważnie. Początkującym często bardzo zależy na rezultatach. Mają wygórowane i przesadne oczekiwania. Zaczynają i od razu spodziewają się niezwykłych rezultatów. Naciskają. Napinają się. Pocą się i wysilają, i wszystko jest okropnie ponure i uroczyste. Stan takiego napięcia to dokładne przeciwieństwo uważności. Oczywiście wtedy osiągają bardzo niewiele. Wtedy uznają, że ta medytacja wcale nie jest taka interesująca. Nie dała im tego, czego oczekiwali. Odkładają ją na bok. Należy podkreślić, że medytacji można uczyć się tylko medytując. Uczysz się, o co w niej chodzi i dokąd prowadzi tylko poprzez bezpośrednie jej doświadczenie. Wobec tego początkujący nie wie, dokąd zmierza, ponieważ nie wyrobił sobie poczucia, dokąd prowadzi praktyka.

Oczekiwania nowicjusza są z gruntu nierealistyczne i biorą się z niewiedzy. Jako początkujący, powinien spodziewać się problemów, a odwrotne oczekiwania nie przynoszą nic dobrego. Zawadzają. Gdy człowiek za bardzo się stara, prowadzi to do sztywności i niezadowolenia, poczucia winy i potępiania siebie. Wysiłek staje się wówczas mechaniczny, a to zabija uważność, jeszcze zanim zdoła się pojawić. Radzimy, byś to odrzucił. Porzuć oczekiwania i wysiłek. Po prostu medytuj w zrównoważony sposób. Niech medytacja sprawia Ci przyjemność i nie obciążaj się walką i wysiłkiem. Po prostu bądź uważny. Medytacja sama zajmie się przyszłością.

Problem 10


Zniechęcenie

Gdy za bardzo się starasz, bezpośrednim tego efektem jest frustracja. Jesteś spięty. Nie posuwasz się do przodu. Zdajesz sobie sprawę z tego, że nie robisz takich postępów, jakich się spodziewałeś i zniechęcasz się. Czujesz się jak nieudacznik. To naturalna kolej rzeczy, ale można jej uniknąć. Bierze się z nierealistycznych oczekiwań. Jest to powszechne zjawisko i pomimo dobrych rad, może przydarzyć się i tobie. Jest na to sposób. Jeśli zaczniesz się zniechęcać, po prostu obserwuj dokładnie swój stan umysłu. Niczego nie dodawaj. Po prostu obserwuj. Poczucie porażki jest tylko kolejną przemijającą reakcją emocjonalną. Jeśli dasz się omotać, będzie karmić się twoją energią i rozwinie się. Jeśli po prostu staniesz z boku i będziesz się przyglądał - odejdzie.

Jeśli zniechęca cię to, co traktujesz jak porażkę w medytacji, łatwo będzie sobie z tym poradzić. Czujesz, że praktyka źle ci idzie. Nie udało ci się być uważnym. Po prostu stań się świadomy poczucia porażki. W ten prosty sposób ponownie przywracasz uważność. Powodem poczucia porażki jest nic innego jak pamięć. Nie istnieje coś takiego jak porażka w medytacji. Istnieją przeszkody i trudności. Ale nie ma porażki, dopóki całkowicie się nie poddasz. Nawet jeśli przez dwadzieścia lat niczego nie osiągniesz, to możesz być uważny zawsze, kiedy tylko będziesz chciał. Decyzja należy do ciebie. Żal, to tylko jeszcze jeden sposób, by nie być uważnym. Chwila, w której zrozumiesz, że przestałeś być uważny, sama w sobie jest aktem uważności. Kontynuuj ten proces. Nie pozwól, by reakcja emocjonalna cię rozproszyła.

Problem 11


Niechęć do medytacji

Są takie chwile, kiedy nie chce ci się medytować i na samą myśl czujesz wstręt. Jednodniowa przerwa w praktyce nie robi wielkiej różnicy, ale opuszczanie sesji medytacyjnej z łatwością może stać się nawykiem. Mądrzej jest przejść przez ten opór. Idź i medytuj mimo wszystko. Obserwuj uczucie niechęci. W większości przypadków jest to tylko przemijająca emocja, efemeryda, która zniknie na naszych oczach. Jeśli usiądziesz do medytacji zniknie po pięciu minutach. W innych przypadkach wywołana jest złym nastrojem danego dnia i wtedy trwa dłużej. Mimo to, przemija. Lepiej jest pozbyć się jej w ciągu dwudziestu lub trzydziestu minut medytacji, niż nosić ją w sobie i pozwolić, by zniszczyła nam resztę dnia. Innym razem opór spowodowany może być jakimiś problemami, które masz z praktyką, których jesteś bądź nie jesteś świadomy. Jeśli wiesz, na czym polega problem, zastosuj którąś z rad lub technik podanych w książce. Kiedy zniknie problem, zniknie opór. Jeśli nie wiesz, o co chodzi, po prostu będziesz musiał to przetrzymać. Po prostu przesiedź opór i obserwuj uważnie. Sam zniknie, zakończy się samoistnie. Wówczas problem, który go wywołał, wypłynie na powierzchnię i będziesz mógł zająć się nim.

Jeśli niechęć do medytacji towarzyszy ci stale w czasie praktyki, to można przypuszczać, że jest jakiś nieuchwytny błąd w twoim podejściu. Medytacja to nie rytuał odprawiany w jakiejś szczególnej pozycji. To nie jest bolesne ćwiczenie lub czas, kiedy szczególnie się nudzimy. Nie jest to również ponury, uroczysty obowiązek. Medytacja to uważność. To nowy sposób widzenia i rodzaj zabawy. Medytacja jest twoim przyjacielem. Zacznij ją właśnie tak traktować, a opór rozwieje się jak dym na wietrze.

Jeśli wypróbujesz wszystkie podane metody, a nadal będziesz odczuwał niechęć, to może znaczyć, że istnieje jakiś problem. Medytujący może natrafić na przeszkodę natury metafizycznej, która sięga poza tematy poruszane w tej książce. Zwykle nie dotyczy to początkujących, ale może się tak zdarzyć. Nie poddawaj się. Poszukaj pomocy. Poszukaj wykwalifikowanych nauczycieli medytacji Vipassana i poproś ich o pomoc w rozwiązaniu problemów. Dokładnie takie jest ich zadanie.

Problem 12


Odrętwienie, otępienie

Mówiliśmy już o zjawisku pogrążającego się umysłu. Wiedzie do niego droga, której powinieneś się wystrzegać. Otępienie umysłowe może być skutkiem ubocznym pogłębiającej się koncentracji. W miarę jak relaks pogłębia się, mięśnie się rozluźniają oraz zmienia się przewodzenie bodźców nerwowych. To wywołuje uczucie głębokiego spokoju i lekkości w ciele, jesteś nieporuszony i nieco "oddzielony" od ciała. To bardzo przyjemne uczucie. Początkowo jesteś skoncentrowany na oddechu. W miarę jego trwania jednak, przyjemne doznania pogłębiają się i odciągają twoją uwagę od oddechu. Ten stan zaczyna sprawiać ci przyjemność i uważność oddala się. Skupienie znika, umysł błądzi apatycznie w nieokreślonym stanie błogości, co prowadzi do utraty uważności, do rodzaju ekstatycznego otępienia. Lekiem jest oczywiście uważność. Uważnie obserwuj te zjawiska, a rozpłyną się. Zaakceptuj napływające uczucie błogości. Nie ma potrzeby unikać go. Nie daj mu się omotać. To uczucie fizyczne i potraktuj je jako takie. Traktuj uczucia jak uczucia. Potraktuj otępienie jak otępienie. Obserwuj, jak powstają i jak odchodzą. Nie daj się wciągnąć.

W medytacji napotkasz problemy. Każdy je napotyka. Możesz je potraktować albo jako okropną mękę, albo jako wyzwanie do pokonania. Jeśli będą dla ciebie ciężarem, będziesz tylko bardziej cierpiał. Jeśli podejdziesz do nich jak do okazji, by nauczyć się czegoś i rozwinąć, twoje perspektywy duchowe są nieograniczone.

 

poprzedni artykuł                                                         następny artykuł



ˆˆˆ góra


Copyright © 2001-2013 Portal AstralDynamics, Wszelkie prawa zastrzeżone
Uwaga: Redakcja AD nie ponosi odpowiedzialności za opinie użytkowników przedstawione na forum.
Mapa strony, Ostatnio szukane, Powered by Vegan CMS, Pozycjonowanie stron, Design by halley
Liczba osób na czacie: - Wejdź na czat